نخستين تارنمای خبري تحليلي اصلاح طلبان استان خراسان جنوبي

+  

آسیب شناسی انتخابات مجلس هشتم در بیرجند از منظر رفتار تشکل های سیاسی

* دکتر حمید آیتی
کاندیدای اکثریت اصلاح طلبان بیرجند در انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی

اینک که چند هفته از برگزاری انتخابات مجلس هشتم در این سامان  می گذرد، در فضایی آرام و بدون هیاهو بهتر می توان به جمع بندی و قضاوت در مورد رخدادهای پیرامونی آن نشست؛ بویژه آنکه با گذاری در برخی از سایت ها و وبلاگ های سیاسی بیرجندی مشاهده می شود که تحلیل ها  و اظهار نظر ها در این خصوص، پس از اختتام انتخابات، هنوز خاتمه نیافته است. مناسب دیدم برای روشن ساختن پاره ای ابهامات، اشارات کوتاهی را قلمی نمایم:
1- در رابطه با نتیجه حاصله از انتخابات اخیر دو تحلیل وجود دارد: نخست آنکه روند طی شده در انتخابات بیرجند چیزی شبیه انتخابات تهران بوده است در حدی که دو تن از مسئولان قبلی نظام را از سر نگرانی به نگارش نامه ای واداشته و به قول بزرگانی چون موسوی لاری و مجید انصاری حرف و حدیث های فراوانی در این باره وجود دارد. از این منظر، این تحلیل هنگامی قوت می گیرد که اراده ی از پیش تعین یافته قدرت محلی را برای استحصال نتیجه مورد نظر  که حتی از زخمی و قربانی کردن کاندیداهای وفادار به خود نیز ابایی نداشته است، مورد تامل و ملاحظه قرار دهیم . (عنایت شود به تغییرات پیاپی کاندیدای اصلی اصولگرایان بیرجند).
برخی از دوستان معتقد به همین تحلیل، آماری را نیز به عنوان مصداق، نشان می دهند و از جمله می گویند: تعداد آرای به اینجانب در 68 صندوقی که در آن ها ناظر داشته ایم حدود 13000  رای بوده، چگونه می شود در 142 صندوق باقیمانده، کمتر از 6000 رای داشته باشیم؟ (سایت بیرجند نیوز – 10 فروردین)
تحلیل و نگاه دوم با تسامح و اغماض  ِ تخلفات اجتناب ناپذیر معمول، نتیجه حاصله را واقعی تلقی نموده و در عین حال همین نتیجه را با همه ی اما و اگر های احتمالی، پیروزی بزرگ می شمارد. چرا که  اولا  ورود و حضور ما در بیرجند دیرتر از تمامی رقبا و دقیقا در اولین روز تبلیغات قانونی صورت گرفت. دلیل این تاخیر سوال برانگیز هم این بود که ثبت نام من با میل و انگیزه شخصی نبود و تصمیم این بود که در صورت تایید صلاحیت آقای مهندس آیتی نماینده سابق مجلس ششم انصراف خودرا اعلام نمایم  اما  با توجه به پیگیری های مجدانه و تا آخرین دقایق ایشان ناچار بودیم تا آخرین فرصت ممکن، در انتظار بمانیم.
اینجانب از یاد نمی برم اولین روز و شب ورودم به بیرجند را که هنوز ستادی شکل نگرفته بود و تا بعدازظهر روز نخست، هنوز تکلیف انتقال آقای علی موهبتی به حوزه انتخابیه مشهد و یا ابقا در بیرجند نامشخص بود و فضای بسیار ابهام آلود و یاس آوری  وجود داشت. صبح روز دوم به عکاسی رفتم و به همین دلیل، آماده شدن تراکت های تبلیغاتی دو روز به طول انجامید و در واقع، همه ی این ها اوقاتی بود که به رغم آمادگی های چند ماهه و گاه چند ساله ی سایر کاندیداها، از دست داده بودیم. از سوی دیگر هزینه های انتخاباتی ما بر عکس حداقل 5 کاندیدای رقیب  حتی  نفر ششم که 4600 رای آورد و سی دی تبلیغاتی توزیع نمود، به  چهار میلیون تومان هم نرسید و به واسطه ی همین ضعف بنیه ی مالی  حتی تا روزهای آخر نتوانستیم در هیچیک از روستاها و بخش ها ستاد انتخاباتی  ایجاد  کنیم.
با همه ی این کاستی ها، علیرغم  افزون بر بیست سال دوری  از زادگاه،  به دست آوردن حدود 19000 رای، تفاوت حدود پانصد رای با نفر دوم انتخابات (رییس سابق دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند که به گفته بسیاری از همشهریان بیش از یک سال به گونه غیر مسقیم تبلیغات انتخاباتی خود را آغاز کرده بود) و نیز پیشی گرفتن از کاندیدای دیگر با سابقه ی مسئولیت مشاور وزیر و رییس مرکز تحقیقات مخابرات ایران و همچنین  فرماندار سابق بیرجند و  نیز برخورداری از حمایت تشکل های سیاسی متعدد از جمله کارگزاران سازندگی، خانه کارگر، حزب اسلامی کار، حزب اعتماد ملی، مجمع روحانیون مبارز، مجمع نیروهای خط امام، مجمع متخصصان ایران، خانه کشاورز، حزب مردم سالاری و ... از نگاه بسیاری از دوستان تحسین برانگیز بود که حقیر آن را نشانه ی عنایات الهی، تلاش گسترده و خالصانه ی عزیزان سختکوش در ستاد انتخاباتی ومحبت و اعتماد  مردم  خوب و صمیمی بیرجند می دانم و در اینجا بار دیگر مراتب سپاس و قدر شناسی خود را به پیشگاه آنان تقدیم می دارم.
2- دوستان شعبه حزب مشارکت و مجاهدین انقلاب اسلامی بیرجند هرگز به این سوال پاسخ ندادند که بعد از رد صلاحیت آقای محمد دیمه ور، در حالی که آقای خاتمی در دیدار با کاندیداهای رد صلاحیت شده سراسر کشور بر حمایت از کاندیداهای حتی با گرایش رقیق به اصلاح طلبی و حتی در شهرستان های اطراف تاکید کرده بود و ستاد مرکزی ائتلاف نیز همین مشی را سفارش می کرد چرا شیوه ای شبه تحریم در پیش گرفته و با صدور اطلاعیه ای اعلام نمودند "انتخابات استان خراسان جنوبی در هر چهار حوزه انتخابیه، غیر رقابتی است و ائتلاف اصلاح طلبان در این استان هیچ کاندیدایی ندارد"؟ (بیانیه شماره 3 ائتلاف ا.خ.ج مورخ 17 اسفند 86)
آیا مواضع و سوابق اینجانب با انتشار مقالات متعدد در نشریات اصلاح طلب –فهرست مقالات در pishineh.blogfa.com موجود است-، حضور در جریان تحصن مجلس ششم و قرائت بیانیه، تایید و شناخت بسیاری از چهره های ملی اصلاح طلب و نیز عملکرد همسرم شهیندخت مولاوردی به عنوان نایب رییس کمیسیون زنان جبهه مشارکت و رییس کمیته طرح و برنامه مجمع زنان اصلاح طلب از دیدگاه آنان کمترین نقطه ی ابهامی داشت؟!
متاسفانه آقایان در هماوردی با کاندیدای اصولگرا که با حمایت قاطع مقامات استان از حوزه ورامین به بیرجند دعوت شده بود و در شرایطی که حتی انگیزه رقابت با من را نیز نداشتند و در موقعیت منحصر بودن من بعنوان تنها کاندیدای باقیمانده ی  اصلاح طلب، در موضعگیری ای کاملا غیرقابل توجیه، نه تنها یاری رسان نبودند بلکه حتی در وبلاگ های اعضای خود مدعی شدند اینجانب در صدد سوء استفاده از عنوان اصلاح طلبی هستم!و نیز چنانکه گفته شد در اطلاعیه رسمی خود منکر وجود هر اصلاح طلبی در صحنه انتخابات گردیدند. در واقع با اتخاذ چنین رویکردی اذعان نمودند که تنها خود را معیار و شاخص اصلاح طلبی می دانند و مشروعیت و رقابتی بودن انتخابات تنها تا آنجاست که کاندیدای مورد نظر آنها امکان حضور داشته باشد!
ظاهرا همینان در جایی اظهار داشته اند باید به روال دمکراتیک، به ستاد ائتلاف آنها مراجعه کرده و وضعیت خود را در معرض بررسی آن ستاد قرار می دادم.
البته اینجانب برای مراجعه به ستاد ائتلاف بیرجند هیچ مشکلی نداشتم بویژه اگر دعوتی صورت می گرفت. در تماس های تلفنی هم که قبل و بعد از ورود به بیرجند با آقایان حاجی زاده و دیمه ور داشتیم هیچکدام به ضرورت مراجعه ام به ستاد اشاره ای نکردند . واقعیت آن بود که این برادران بدون بحساب آوردن دیگر کاندیداها ی اصلاح طلب (که یقینا از ثبت نام آنها آگاه بوده و منطقا باید آنها را به ستاد دعوت می کردند تا از میانشان کاندیدای اصلح انتخاب شود) از قبل تصمیم خود را گرفته بودند و به هیچ کاندیدایی جز فرد مورد نظر خود راضی نبودند . وقایع بعدی نیز این لجاجت را تایید کرد.
اینجانب در شرایطی که هنوز تبلیغات انتخاباتی آغاز نشده بود و با هر بهانه ی جزئی احتمال رد صلاحیت می رفت (بویژه که سابقه عدم تایید از سوی هیات اجرایی را هم داشتم) طی مصاحبه ای با birjandpress.blogfa.com نسبت به رد صلاحیت آقای دیمه ور اظهار تاسف کردم. همچنین در شب دوم ورودم به بیرجند که آقای احمد حاجی زاده مسئول ستاد ائتلاف استان به ستاد انتخاباتی ما آمد  خاطرنشان ساختم چنانچه ستاد ائتلاف تهران بخواهد، حاضرم در اعتراض به رد صلاحیت آقای دیمه ور، از ادامه فعالیت انتخاباتی اعلام انصراف نمایم لیکن هیچکدام از این همراهی ها و همدلی ها نتوانست پرونده ی انتخابات بسته شده از منظر آنان را مفتوح ساخته و در موضع سرسختانه شان انعطافی ایجاد کند!
افزون و مقدم بر مطالب بالا، باید بگویم به دلیل اعتقادم به کار تشکیلاتی و از آنجا که برای حمایت ائتلاف اصلاح طلبان از خود اهمیت فراوانی قائل بودم،  قبل از عزیمت به بیرجند به ستاد مرکزی ائتلاف اصلاح طلبان مراجعه نموده و با آقایان مرعشی، ناصری، باقر نبوی و سرانجام در دفتر مجاهدین انقلاب با آقای بهزاد نبوی ملاقات کردم. در ملاقات با این عزیزان بدون آنکه در صدد تخطئه و تخریب کاندیدای مجاهدین انقلاب بر آیم صرفا با این انگیزه که ائتلاف از کسی که احتمال پیروزی و موفقیت بیشتری دارد حمایت کند (بر اساس اطلاعات و تحلیل شخصی خود مبتنی بر شناخت از فضای فرهنگی و اجتماعی بیرجند و نیز پرس و جو ها از افراد متعدد، شانس پیروزی برادر گرامی  دیمه ور را بسیار اندک می دانستم) تقاضا کردم ستاد ائتلاف کارآمدی و نقاط قوت تمامی کاندیداهای اصلاح طلب موجود در بیرجند را با دقت بیشترمورد بررسی قرار داده و اجازه ندهد روابط بر ضوابط رجحان یابد. سپس  بطور مکتوب، ویژگی ها و سوابق علمی، فرهنگی و اجرایی خویش را در اختیار آن عزیزان گذاشتم. همه ی آن بزرگواران، ضمن برخورد گرم و دوستانه ای که داشتند تصمیم نهایی را به تشکیل جلسه ائتلاف استان و ارسال صورتجلسه آن موکول نمودند تا با نظر مثبت اقدام شود.خصوصا آقای باقر نبوی مسئول استان های ستاد که علی القاعده اشراف جزئی تری بر مسائل داشت صریحا براعتبار و خوشنامی خانواده آیتی ونیز نقش موثر تایید مهندس مهدی آیتی از کاندیدای معرفی شده در آینده از سوی ستاد ائتلاف تاکید کرد و تصریح نمود با نظر مثبت، حمایت ائتلاف از حقیر را دنبال خواهد کرد و شخص ایشان بود که برای تسریع در نتیجه گیری، ضرورت ملاقات با آقای بهزاد نبوی را گوشزد کرد.
متاسفانه تصمیمات ستاد ائتلاف بیرجند بقدری عجولانه بود که قبل از ورودم به بیرجند و بدون آنکه همه ی کاندیداهای اصلاح طلب را در جریان قرار دهند و لااقل با تماسی تلفنی بصورت تشریفاتی احترامی به آنان بگذارند طی صورتجلسه ای آقای دیمه ور را به عنوان کاندیدای ائتلاف  اعلام کردند. البته با فاصله ای کوتاه، آقای دیمه ور از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت گردیده و نهایتا اطلاعیه شماره 3 ائتلاف بشرح مذکور قبلی، صادر شد. اتخاذ مواضع شتابزده، یکجانبه و بسته ی دوستان در حدی بود که به قرار مسموع، موجبات رنجش شدید آقای موهبتی -که حکم پیشکسوت را نسبت به آنها داشت- و انتقال وی به حوزه انتخابیه مشهد را فراهم ساخت. همزمان با صدور اطلاعیه شماره 3، نماینده حزب اسلامی کار، آن را بطور مشروط امضا کرد و نماینده حزب کارگزاران سازندگی جلسه را ترک نموده و از امضای آن خودداری ورزید. هر دو این عزیزان بعدا به ستاد انتخاباتی ما ملحق شدند و تلاش های  شایسته ای معمول داشتند.
3- در فضایی که در سطح کلان، کار حزبی و  اصل حزب، تخطئه شده  و ابزار دشمن تلقی  می گردد هرگونه سازماندهی و تشکل مداری را باید قدر دانست. نقطه ی مقابل کار حزبی، فردگرایی و استبداد فردی است. کار حزبی، منتخبان مردم را پاسخگو  و برنامه مند می کند و تمشیت امور از بستری سلیقه ای و متلون و متغیر به چهارچوبی  نظام مند و قابل سنجش و ارزیابی  تحول می یابد.
اینجانب علیرغم انتقاد نسبت به برخی از مواضع جناب آقای کروبی بویژه مرزبندی های نابهنگام اخیر ایشان در جبهه ی اصلاحات، نهایتاً میثاق نامه حزب اعتماد ملی را امضا کردم. (گویا آنها هم بر اساس  همین شناخت قبلی، با چند روز تاخیر اعلام حمایت کردند). انتقاد من به این حزب، باعث آن نشد تا تمامیت آن را انکار کنم چرا که تشکیل یک حزب، برآیند عوامل و اجزای  گوناگونی است و نمی توان یک حزب را مساوی با دبیرکل آن دانست. برای من که همه ی گروه های اصلاح طلب با سلیقه های بعضا متفاوت را عضو خانواده ی بزرگ اصلاحات می دانستم خوشایند و مطلوب آن بود که از پشتیبانی جمیع آنها بهره مند باشم.
ناگفته نماند برخی از گروهها و احزاب شهرستانی از ضعفهایی رنج می برند ولی کاستی هایی چون ضعف تئوریک، فقدان کادر سازی وعدم توجه به عضوگیری های گسترده نباید بهانه ای برای انکار اصل آن بشمار آید.
عدم اهتمام دوستان مشارکت و مجاهدین و ... در پیوستن به  وفاقی صمیمانه و جمعی، به نوعی عدم احترام به گروه های متعددی بود که به بهانه انتخابات مجلس هشتم حول یک محور جمع شده بودند. بعلاوه، کناره گیری از این جمع همدل، به هدر دادن فرصتی بود که می توانست مقدمه ای قدرتمند تر برای شکل گیری و تمرین مدیریت حرکتهای آینده ی اصلاحات در این منطقه همچون انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات شوراهای محلی و انتخابات مجلس نهم باشد. این موضوع  به اعتقاد من، از منظر آسیب شناسی رفتار سیاسی گروه های بازیگر در صحنه، مهمترین نکته ای است که باید مورد مداقه قرار گیرد .
4- مطالبی که نگاشته شد برای محکومیت، افشا گری، طرد و تخریب و یا سخنی فقط از سر ِ گلایه  نبود . ارزیابی ای درونی بود برای ثبت در تاریخ تا احیانا با گذشت زمان، غبار تحریف چهره اش را نپوشاند. برای این بود که همه ی ما با بازنگری افعال گذشته و توجه به فرصتها و تهدیدهای پیش رو، گام های بعدی مان را محکم تر و سنجیده تر برداریم و گذشته راچراغ آینده کنیم.
اصلاحات، پروژه نیست پروسه است. برای رسیدن به آرمان های بلند باید از مسیر های سخت و سنگلاخ گذشت. گل زدن به تیم خودی  هنر نیست، دروازه های بزرگ را گشودن، کاری هنرمندانه است.
اینجانب در آینده کاندیدای مجلس نیستم که  عرصه را بر کسی تنگ کنم  ولی گمان من این است که علیرغم همه این نامهربانی ها و ناروایی ها، اختلافات موجود قابل اغماض است.
می توان با پذیرش شجاعانه و جبران متواضعانه ی ضعف ها، همه ناسازگاری ها را به کناری نهاد و دستهای همدیگررا صمیمانه فشرد.
دوستان!
فرازها و فرودهای بسیاری در پیش است؛ این کویر تشنه و تفتیده، محتاج نشاندن درخت است، نه بر کندن شاخ و بن.
این بار، هوشمندانه تر و ژرف تر بیندیشیم و عمل کنیم.

والسلام
حمیدآیتی – فروردین 87

در همین رابطه:

قواعد دموکراسی در مکتب لمپنیسم غیربومی

ستاد ائتلاف در انحصار مدعیان دروغین دموکراسی